Je passie vinden: ikigai model uitgelegd
Voel je je weleens een beetje zoekende? Alsof je aan het rondzwemmen bent in een grote oceaan van opties, maar je niet precies weet waar je naartoe moet zwemmen? Je bent niet de enige.
Veel mensen willen graag meer plezier en voldoening uit hun leven halen, maar weten niet waar ze moeten beginnen.
Gelukkig is er een simpel model dat je hierbij kan helpen: de ikigai. Het klinkt misschien ingewikkeld, maar het idee achter ikigai is eigenlijk heel logisch en heel krachtig.
Het helpt je om de balans te vinden tussen wat je leuk vindt, wat je kunt, wat de wereld nodig heeft en wat je ook nog eens een stabiel inkomen kan opleveren. Laten we erin duiken.
Wat is ikigai eigenlijk?
Ikigai is een Japans concept. Het woord is samengesteld uit twee delen: ‘iki’ wat leven betekent, en ‘gai’ wat doel of betekenis betekent.
Het vertaalt zich dus ongeveer naar ‘een reden om te leven’. Het is niet per se een carrière-doel, maar meer een levenshouding.
In Japan heb je dorpen waar mensen extreem oud worden, en ze geloven dat dit komt omdat ze elke dag een reden hebben om op te staan. Ze hebben een ikigai. Visueel wordt ikigai vaak voorgesteld als een Venn-diagram. Dat is een cirkeldiagram met vier overlappende cirkels.
In het midden, waar alle cirkels elkaar raken, ligt jouw ikigai. Het is de plek waar je passie, missie, roeping en beroep samenkomen.
Het is een zoektocht naar die overlap. En ja, dat klinkt als een huzarenstukje, maar het is de moeite waard om voor te gaan zitten en hier echt over na te denken.
De vier cirkels van ikigai
Om je ikigai te vinden, moet je begrijpen wat er in elke cirkel van de diagram hoort. We lopen ze stuk voor stuk langs.
Dit is de eerste cirkel. Wat doe je graag?
1. Wat je liefhebt (passie)
Waar word je écht blij van? Dit zijn de dingen die je zou doen, zelfs als je er niet voor betaald zou krijgen. Misschien hou je van schilderen, schrijven, tuinieren, of het helpen van mensen.
Dit is het vuur in je systeem. Zonder deze passie voelt werk vaak als een verplichting in plaats van een roeping.
2. Wat je kunt (vaardigheden)
Vraag jezelf af: waar verlies je tijd in de gaten omdat je zo in je element bent? Dit is de tweede cirkel. Dit gaat over je talenten en vaardigheden. Je kunt misschien heel goed luisteren, rekenen, organiseren of technisch te werk gaan.
Het gaat hier om wat je in huis hebt. Je kunt van voetbal houden (liefde), maar als je geen balgevoel hebt (vaardigheid), wordt het moeilijk om hier je werk van te maken.
3. Wat de wereld nodig heeft (missie)
Je bent hier op je best als je doet waar je goed in bent. Het gaat niet alleen om officiële diploma’s, maar ook om vaardigheden die je hebt opgedaan door ervaring. Dit is de derde cirkel.
Dit is de maatschappelijke behoefte. Wat is er mis in de wereld, en wat kun jij daaraan doen?
Dit hoeft niet groots te zijn. Misschien ziet de wereld behoefte aan meer lokaal eten, betere zorg, schone straten of simpelweg een luisterend oor. Als je werk doet dat bijdraagt aan iets groters dan jezelf, geeft dat een diepe voldoening.
4. Waar je voor betaald krijgt (inkomen)
Je voelt je nuttig. Dit is de vierde cirkel.
Laten we realistisch zijn: we moeten allemaal de huur betalen. Dit is het economische aspect.
Het gaat erom dat er een markt is voor wat jij doet. Je kunt de beste pannenkoekenbakker van de wereld zijn, maar als er in jouw dorp geen vraag naar pannenkoeken is, verdien je er niets mee. Dit is de praktische kant van de medaille. Een stabiel inkomen zorgt voor rust, zodat je je kunt concentreren op de andere drie cirkels.
De magie van de overlap
Het echte werk zit hem in het vinden van de plek waar deze vier cirkels elkaar ontmoeten. Laten we kijken naar de zones die ontstaan als je de cirkels combineert:
- Passie + Vaardigheid: Dit is je beroep. Je doet dingen die je leuk vindt en waar je goed in bent, maar het levert misschien nog geen geld op (denk aan een hobby).
- Vaardigheid + Inkomen: Dit is je carrière. Je bent goed in iets en je krijgt ervoor betaald, maar het is misschien niet je grootste passie. Dit kan comfortabel zijn, maar ook saai.
- Inkomen + Missie: Dit is je roeping. Je werkt voor een goed doel of een organisatie die de wereld beter maakt, en je krijgt ervoor betaald. Je vindt het zinvol, maar je mist misschien de persoonlijke voldoening van een hobby.
- Passie + Missie: Dit is je vak. Je bent ergens heel enthousiast over en je gelooft dat het de wereld beter maakt, maar je verdient er (nog) niets mee.
Jouw ikigai is de kern in het midden. Het is de plek waar je je passie kunt omzetten in een dienst die de wereld nodig heeft, waar je goed in bent en waar je voor betaald krijgt. Het is de ultieme balans.
Hoe vind je jouw ikigai?
Je hoeft niet meteen je baan op te zeggen om je ikigai te vinden. Het is een proces van je diepere kernwaarden ontdekken.
Stap 1: Stel jezelf de juiste vragen
Hier zijn een paar stappen die je kunt nemen: Pak een notitieboek en schrijf antwoorden op deze vragen. Wees eerlijk, zonder oordeel.
- Waar kan ik uren over praten zonder moe te worden?
- Wat deed ik graag als kind?
- Wanneer voel ik me het meest energiek?
- Wat zijn mijn sterke punten? (Vraag dit eventueel ook aan vrienden of collega’s)
- Welke problemen in de wereld wil ik oplossen?
- Welke vaardigheden wil ik nog leren?
Stap 2: Experimenteer en speel
Je hoeft niet meteen een heel plan te maken. Probeer dingen uit.
Stap 3: Verbind de punten
Volg een cursus bij de Volksuniversiteit, meld je aan voor een vrijwilligersproject, of start een side-hustle op Marktplaats of Etsy. Probeer verschillende dingen om te zien wat blijft plakken. Het draait allemaal om experimenteren en ontdekken hoe je een portfolio carrière kunt opbouwen.
Het maakt niet uit als je iets probeert en het bevalt niet; dan weet je in ieder geval wat je niet wilt. Kijk naar je antwoorden en experimenten.
Zie je een patroon? Misschien hou je van dieren (passie), ben je goed in organiseren (vaardigheid), zie je dat asielen overvol zijn (missie) en kun je, door je sterke en zwakke punten in kaart te brengen, hier een verdienmodel van maken door een hondenuitlaatservice te starten.
Dat is een voorbeeld van een ikigai. Een ander voorbeeld: iemand die van koken houdt (passie), heel creatief is met smaken (vaardigheid), graag gezondheid wil bevorderen (missie) en een eigen cateringbedrijf begint dat maaltijdboxen levert (inkomen).
Is ikigai voor iedereen?
Ja, het model is voor iedereen toegankelijk. Je hoeft geen CEO te zijn of een wereldverbeteraar op grote schaal.
Je ikigai kan klein zijn. Het gaat erom dat jij persoonlijke voldoening haalt uit wat je doet.
Soms is je huidige baan niet je volledige ikigai, en dat is oké. Je kunt aspecten van je ikigai in je vrije tijd zoeken. Misschien haal je je inkomen uit een stabiele baan in de administratie, maar vind je je passie en missie in het coachen van een sportteam in het weekend. Het is een manier om je leven in te delen, niet alleen je werk.
Waarom het werkt
De kracht van het ikigai model zit 'm in de evenwichtigheid. Als je alleen doet wat je leuk vindt, maar er geen geld mee verdient, leef je misschien in onzekerheid.
Als je alleen doet wat geld oplevert maar er een hekel aan hebt, raak je burn-out.
Als je alleen doet wat de wereld nodig heeft maar jezelf daarbij vergeet, raak je uitgeput. Ikigai brengt al deze elementen samen voor een duurzaam en gelukkig leven. Het is een kompas, geen snelweg.
Het wijst je een richting op, maar je moet zelf de stappen zetten. Het vinden van je ikigai is een reis, geen bestemming.
Dus, waar wacht je nog op? Pak pen en papier en begin met de eerste vraag: wat maakt je echt blij?