Loopbaan assessment: MBTI, Gallup en andere testen
Ken je dat gevoel? Je zit vast in een baan die niet meer bij je past, of je vraagt je af of er meer in je zit dan wat je nu doet.
Misschien heb je weleens een test gedaan op een saaie woensdagmiddag, alleen om erachter te komen dat je een "INFJ" bent of dat je top-talent "Analytisch" is. Loopbaan assessments zijn overal. Ze worden gebruikt door bedrijven om personeel te selecteren, door coaches om je verder te helpen en door jou om eindelijk eens duidelijkheid te krijgen. Maar wat zijn het eigenlijk?
En welke test helpt je nu écht verder? Een loopbaanassessment is simpelweg een hulpmiddel om inzicht te krijgen in wie jij bent als werknemer.
Het draait om je sterke punten, je vaardigheden, wat je drijft en hoe je communiceert.
Het doel is altijd hetzelfde: een betere match tussen jou en je werk. In dit artikel duiken we in de wereld van de bekendste testen. We kijken naar de MBTI, de Gallup StrengthsFinder, DISC en andere opties. We bespreken wat ze doen, wat ze kosten en of ze echt nuttig zijn. Laten we beginnen.
Waarom zijn assessments zo populair?
De arbeidsmarkt verandert snel. Vroeger had je vaak een baan voor het leven, tegenwoordig wisselen we veel vaker van werkgever. Bedrijven willen niet langer gokken wie ze aannemen.
Een mismatch kost bakken met geld. Denk aan ontslagvergoedingen, tijdverlies en gemotiveerd personeel dat wegloopt.
Daarom investeren organisaties steeds meer in talentmanagement. Uit onderzoek van de SHRM (Society for Human Resource Management) bleek al in 2022 dat 78% van de HR-professionals investeert in loopbaanontwikkeling.
Assessments zijn hierbij onmisbaar. Het idee is simpel: als je weet wat iemand drijft, kun je hem of haar de juiste plek geven. Dit zorgt voor meer plezier, betere resultaten en een hogere productiviteit. Het is geen hogere wiskunde, maar gewoon slimme psychologie.
MBTI: De klassieker onder de persoonlijkheidstesten
De Myers-Briggs Type Indicator, oftewel MBTI, is waarschijnlijk de bekendste test ter wereld. Je hebt er vast weleens van gehoord.
Hoe werkt de MBTI?
De test is ontwikkeld door Isabel Myers en Katharine Briggs, gebaseerd op de ideeën van psycholoog Carl Jung.
- Extrovert (E) vs. Introvert (I): Laad je op door alleen te zijn of door met mensen te zijn?
- Sensing (S) vs. Intuïtie (N): Focus je op feiten en details, of op patronen en toekomstbeelden?
- Thinking (T) vs. Feeling (F): Maak je beslissingen op basis van logica of op basis van gevoel en harmonie?
- Judging (J) vs. Perceiving (P): Houd je van structuur en planning, of ben je flexibel en spontaan?
Het idee is dat iedereen in een van de 16 hokjes past, afgebakend door vier tegenstellingen. De test kijkt naar vier dichotomieën: De test kost ongeveer €85 en duurt een minuut of 90.
Is de MBTI wetenschappelijk betrouwbaar?
Het resultaat is een code van vier letters, zoals INFJ of ESTP. Het is een leuk hulpmiddel om jezelf beter te begrijpen en om te zien hoe je samenwerkt met collega’s. Hierover is veel discussie. De MBTI is populair in coaching en teambuilding, maar wetenschappers hebben kritiek.
De test heeft een lage test-hertest betrouwbaarheid. Dit betekent dat je bij een herhaling van de test soms een heel ander resultaat kunt krijgen.
Daarnaast is de indeling in 16 hokjes erg rigide. Mensen veranderen immers. Uit een meta-analyse in het Journal of Occupational and Organizational Psychology (2016) bleek dat de MBTI weinig zegt over hoe goed iemand presteert in een baan. Het is dus geen geschikt selectiemiddel, maar wel een goede ijsbreker voor zelfreflectie.
Gallup StrengthsFinder: Focus op wat je kunt
Waar de MBTI kijkt naar persoonlijkheidstype, richt de Gallup StrengthsFinder (nu CliftonStrengths) zich op wat je kunt. Het idee is simpel: word beter in wat je al goed doet, in plaats van je zwaktes te fixen.
De 34 talentthema’s
Gallup identificeerde 34 talentthema’s. Iedereen heeft er vijf die sterker zijn dan de rest.
Deze vijf vormen jouw kern. De test is korter en sneller dan de MBTI. Je krijgt vragen waarbij je moet kiezen tussen twee opties die beide aantrekkelijk zijn.
Op basis daarvan krijg je jouw top vijf talenten. Denk aan thema’s zoals ‘Achiever’ (prestatiegericht), ‘Empathy’ (empathie) of ‘Strategic’ (strategisch inzicht). De kosten zijn lager dan de MBTI. Een individueel rapport kost ongeveer €35, een teamrapport rond de €150.
Het is een zeer populaire tool bij bedrijven die hun werknemers willen empoweren.
Effectiviteit van Gallup
Volgens Gallup zelf zien organisaties die deze test gebruiken een 32% toename in betrokkenheid van werknemers. Onderzoek lijkt dit te steunen.
Een studie in het Journal of Applied Psychology (2018) toonde aan dat werknemers die hun sterke punten gebruiken, productiever en gelukkiger zijn. De focus op positieve psychologie maakt deze test vaak prettiger om te doen dan testen die je in hokjes stoppen. Het voelt minder als een examen en meer als een ontdekkingstocht.
DISC: Gedrag in plaats van karakter
DISC is een ander beestje. Het is geen persoonlijkheidstest maar een gedragsanalyse.
De vier kleuren van DISC
Het is gebaseerd op de theorie van William Moulton Marston. DISC meet hoe jij reageert op problemen, uitdagingen, mensen en taken.
- Dominant (D): Direct, doelgericht en krachtig.
- Invloed (I): Sociaal, enthousiast en overtuigend.
- Stabiel (S): Loyaal, geduldig en rustig.
- Conformist (C): Nauwkeurig, gestructureerd en analytisch.
Het is visueel, makkelijk te begrijpen en snel af te nemen. DISC deelt gedrag in vier hoofdcategorieën in, vaak aangeduid met kleuren: Een basis DISC-rapport kost tussen de €50 en €150.
Waarom DISC?
De test is kort en eenvoudig, wat hem ideaal maakt voor recruitment en teambuilding. DISC is bijzonder nuttig voor communicatie.
Het helpt je te begrijpen waarom een collega zo’n fan is van spreadsheets (C) terwijl jij liever brainstormt (I). Het voorspelt geen intelligentie of persoonlijkheid, maar laat zien hoe je voorkeursgedrag eruitziet. Dit is zeer waardevol voor teams die effectiever willen samenwerken. Het helpt conflicten te voorkomen door begrip te creëren voor elkaars stijl.
Andere interessante assessments
Natuurlijk is de wereld van assessments groter dan alleen MBTI, Gallup en DISC. Er zijn nog een paar noemenswaardige opties die je tegen kunt komen.
Enneagram
Dit is een model dat negen persoonlijkheidstypes beschrijft, gebaseerd op diepe motivaties en angsten. Het is meer spiritueel en psychologisch dan de MBTI. Het helpt je te begrijpen waarom je dingen doet (je drijfveren), niet alleen hoe je ze doet.
Hogan Personality Inventory
Een serieuze psychometrische test die vaak wordt gebruikt voor leiderschapsontwikkeling en groeien als manager. Het kijkt niet alleen naar je normale gedrag, maar ook naar je donkere kant (wat er gebeurt onder druk) en je aspiraties.
Big Five (NEO-PI-R)
Het is complexer en vaak wat duurder, maar zeer accuraat voor hogere functies. Dit is het wetenschappelijke broertje van de MBTI. In plaats van 16 types, kijkt Big Five naar vijf dimensies: Openheid, Conscientieusheid, Extraversie, Agreeabiliteit (Aangenaamheid) en Neuroticisme (Emotionaliteit). Dit model wordt in de academische wereld als het meest betrouwbaar gezien. Het zegt iets over je karaktertrekken op een schaal, niet in een hokje.
Kosten en hoe je het implementeert
De kosten lopen uiteen. Een eenvoudige online test zoals DISC of StrengthsFinder is voor particulieren goed te betalen (€35 - €75).
Professionele assessments voor bedrijven, zoals het Hogan of uitgebreide MBTI-sessies met een gecertificeerde coach, kunnen oplopen tot enkele honderden euro’s per persoon.
Als je een assessment wilt invoeren of een professionele loopbaancoach wilt inschakelen, volg dan deze stappen:
- Definieer het doel: Wil je selecteren, coachen of teams verbeteren?
- Kies de juiste test: Gebruik MBTI voor teamdynamiek, Gallup voor talentontwikkeling en DISC voor communicatie.
- Zorg voor begeleiding: Een testuitslag zegt pas iets als je het bespreekt. Zonder interpretatie is het slechts een vel papier.
- Garandeer veiligheid: De resultaten moeten vertrouwelijk blijven en mogen niet gebruikt worden om iemand te labelen of af tewijzen.
Conclusie: Wat moet je kiezen?
Er is geen test die perfect is voor iedereen. De MBTI is leuk voor zelfkennis maar wetenschappelijk zwak voor selectie.
De Gallup StrengthsFinder is krachtig voor het ontwikkelen van talent en motivatie. DISC is ijzersterk voor communicatie en samenwerking. En de Big Five is het meest betrouwbaar voor diepgaande karakteranalyse.
Het beste advies? Gebruik deze testen niet als een wet van meden en perzen, maar als een kompas.
Ze helpen je richting te vinden, maar jij moet nog steeds zelf het pad bewandelen.
Of je nu je kansen op die baan wilt vergroten of je huidige carrière wilt verbeteren, een goed assessment kan net dat inzicht geven dat je nodig hebt om de volgende stap te zetten.